fbpx
HOME
Joanna Olczak-Ronikier

Jesień niezapomniana

1 września 2022 chciałam napisać łagodny, kolorowy tekst, inaugurujący nowy rok szkolny. I już układałam go sobie w głowie. Dedykowany miał być Ani Piotrowskiej, w dzień Jej urodzin, bo dział się podczas wspólnego pobytu w Castel Goffredo, w czerwcu 2011, kiedy to Julia Hartwig i ja dostawałyśmy nagrodę Primo Acerbo. Ona za całokształt twórczości, ja za wydaną właśnie po włosku książkę: W ogrodzie pamięci. Towarzyszyły nam Ania i Kasia, a sam pobyt domaga się długiej i radosnej opowieści. Aż tu nagle wpadł mi w ręce szary, zgrzebny tomik wierszy mojej mamy: Jesień niezapomniana.

Wiersze opowiadają o wrześniu 1939, przeżytym w oblężonej Warszawie. Pisane w roku 1942, kiedy matka i babka ukrywały się pod Warszawą przed antyżydowskimi represjami nie są poezją najwyższego lotu. Opowiadają o minionym niedawno, trudnym do uwierzenia losie oblężonego miasta: naloty, bomby, utrata dachu nad głową, ukrywanie się w piwnicach, strach, głód, poniżenie. A jednak był to los wspólny. Bez wykluczenia. Może dlatego tyle jest w tych wierszach irracjonalnej nadziei.
W tle ciągle migam ja: niespełna pięcioletnie dziecko, radosne, nieustraszone, dodające wszystkim otuchy. Miło mi to czytać. Więc dlaczego dzisiaj płaczę. Czy to naprawdę jestem ja? Czy tylko wspomnieniowa wizja mojej matki? A jeżeli ja, to jakim kosztem? Czy można, tak całkiem bezkarnie w najtrudniejszych, najbardziej bezbronnych chwilach życia uważać, że trzeba być wesołym chochlikiem. Jaką cenę się potem płaci? Piętno kogoś nieustraszonego, hardego, niosącego nadzieję zostaje na całe życie. I jest ciężarem trudnym do uniesienia. To szczęście, że nikt wtedy nie słyszał o traumach? Że po wojnie nie musiałam chodzić na wielogodzinne rozmowy o tak niedalekiej przeszłości? A może to nieszczęście? Może powinnam komuś opowiedzieć o tym co przeżyłam? O czym? Nie pamiętam. Piszę w czwartek, 1 września 2022. W piątek 1 września 1939 wybuchnie wojna.

JOANNA OLCZAK-RONIKIER

Warto również przeczytać...
Cenimy państwa prywatność
Ustawienia ciastek
Do poprawnego działania naszej strony niezbędne są niektóre pliki cookies. Zachęcamy również do wyrażenia zgody na użycie plików cookie narzędzi analitycznych. Dzięki nim możemy nieustannie ulepszać stronę. Więcej informacji znajdą państwo w Polityce Prywatności. Więcej.
Dostosuj Tylko wymagane Akceptuj wszystko
Ustawienia ciastek
Dostosuj zgody
„Niezbędne” pliki cookie są wymagane dla działania strony. Zgoda na pozostałe kategorie, pomoże nam ulepszać działanie serwisu. Firmy trzecie, np.: Google, również zapisują pliki cookie. Więcej informacji: użycie danych oraz prywatność. Pliki cookie Google dla zalogowanych użytkowników.
Niezbędne pliki cookies są konieczne do prawidłowego działania witryny.
Przechowują dane narzędzi analitycznych, np.: Google Analytics.
Przechowują dane związane z działaniem reklam.
Umożliwia wysyłanie do Google danych użytkownika związanych z reklamami.

Brak plików cookies.

Umożliwia wyświetlanie reklam spersonalizowanych.

Brak plików cookies.

Zapisz ustawienia Akceptuj wszystko
Ustawienia ciastek